प्रेरणादायी यशोगाथा : प्रकाशातील तुंबासेठची आंबा बाग म्हणजे मेहनत, योग्य नियोजन व आधुनिक तंत्रज्ञानाचा उत्कृष्ट संगम; २१ एकरांत २८ हजार झाडे, ६० टन उत्पादनाची अपेक्षा
शहादा (सलाउद्दीन लोहार / नंदुरबार पोस्ट वृत्तसेवा) : नंदुरबार जिल्ह्यातील प्रकाशा गावातील शेतकरी दत्तू मगन चौधरी (तुंबा भाई) यांनी आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने उभारलेली आंबा बाग सध्या संपूर्ण परिसरात चर्चेचा विषय ठरत आहे. तब्बल २१ एकर क्षेत्रावर कैसर, राजापुरी आणि तोतापुरी या जातींची लागवड करून त्यांनी बागायती शेतीत यशस्वी मॉडेल उभे केले आहे.
या बागेचे वैशिष्ट्य म्हणजे मोठ्या प्रमाणावर केलेली नियोजनबद्ध लागवड. चौधरी यांनी एकूण २८ हजार आंब्याची झाडे लावली असून, ही रोपे गुजरातमधून प्रतिरोप सुमारे २५ रुपयांप्रमाणे आणण्यात आली होती. सुरुवातीपासूनच दर्जेदार रोपांची निवड आणि योग्य व्यवस्थापनावर भर दिल्यामुळे बागेचा विकास सक्षमपणे झाला आहे.
गेल्या आठ वर्षांपासून सातत्याने मेहनत, चिकाटी आणि शास्त्रीय पद्धतींचा अवलंब करत त्यांनी ही बाग फुलवली आहे. या कालावधीत त्यांनी सुमारे दीड कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली असून, आता त्यांच्या कष्टाचे फळ मिळण्याची वेळ आली आहे. यंदाच्या हंगामात सुमारे ६० टन आंबा उत्पादन होण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे.
आंबा पूर्णपणे तयार होण्यासाठी अजून सुमारे दहा दिवसांचा कालावधी बाकी असला, तरी बाजारात या आंब्याला आधीपासूनच मोठी मागणी आहे. व्यापाऱ्यांकडून तुंबा सेठ यांना दररोज संपर्क साधला जात असून, बागेतील आंब्याची आगाऊ बुकिंग करण्यासाठी स्पर्धा सुरू झाली आहे. यावरून या बागेची बाजारपेठेत निर्माण झालेली विश्वासार्हता स्पष्ट होते.
चौधरी यांच्या मते, एका झाडामागे सरासरी १० किलोपर्यंत उत्पादन मिळत आहे. सध्या बाजारभाव लक्षात घेता प्रतिकिलो सुमारे १५० रुपये दर मिळण्याची शक्यता असून, यानुसार या बागेतून यंदा अंदाजे ६० लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळू शकते. त्यामुळे त्यांना त्यांच्या दीर्घकालीन गुंतवणुकीला चांगला परतावा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
या यशामागे आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर महत्त्वाचा ठरला आहे. ठिबक सिंचन पद्धतीचा अवलंब, वेळोवेळी खत व्यवस्थापन, तसेच रोग व कीड नियंत्रणासाठी घेतलेली काळजी यामुळे उत्पादनात मोठी वाढ झाली आहे. याशिवाय हवामानाचा अभ्यास करून केलेले नियोजनही फायदेशीर ठरले आहे.
चौधरी यांच्या या यशामुळे परिसरातील इतर शेतकऱ्यांनाही प्रेरणा मिळत आहे. अनेक शेतकरी त्यांच्या बागेला भेट देऊन माहिती घेत असून, पारंपरिक शेतीबरोबरच फळबाग लागवडीकडे वळण्याचा विचार करत आहेत. त्यामुळे या उपक्रमामुळे बागायती शेतीला चालना मिळत आहे.
तसेच, या बागेमुळे स्थानिक स्तरावर रोजगारनिर्मितीही झाली आहे. बागेच्या देखभाल, कापणी आणि इतर हंगामी कामांसाठी अनेक मजुरांना काम मिळत असून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला हातभार लागत आहे.
एकूणच, दत्तू मगन चौधरी (तुंबा भाई) यांची आंबा बाग ही मेहनत, योग्य नियोजन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा उत्कृष्ट संगम ठरली असून, नंदुरबार जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी यशोगाथा म्हणून पुढे येत आहे.
